Eerdere wisselexposities

Politiek in Prent 2009 Persmuseum, 12 maart - 2 mei 2010 De tentoonstelling 'Politiek in Prent 2009' brengt het jaar 2009 op een unieke wijze in beeld. Thema’s die onder andere de revue passeren zijn de economische crisis, hoge bonussen bij de banken, de ondergang van de DSB-bank, perikelen rond het koningshuis, de Mexicaanse griep en de politieke situatie in Iran. De meest getekende politicus is dit jaar Geert Wilders, maar ook Wouter Bos, Balkenende en Obama zijn regelmatig het doelwit van satire. Deelnemende tekenaars: Argus, Joep Bertrams, Jos Collignon, Arend van Dam, Djanko, Farhad, Fokke & Sukke, Hajo, Tom Janssen, Paul Kusters, Ien van Laanen, Marco Lap, Marijn, Len Munnik, Ruben L. Oppenheimer, Pluis, Bas van der Schot, Peter van Straaten, TRIK, Stefan Verwey, Nico Visscher, Mirjam Vissers, Berend Vonk, Willem, Siegfried Woldhek, Worstkeesscenario en de Belgische tekenaar ZAK. Op dinsdag 12 januari 2010 werd de expositie voor het eerst geopend in Perscentrum Nieuwspoort. Op deze dag werd tevens de Inktspotprijs 2009 uitgereikt aan de tekenaar van de beste politieke prent van het afgelopen jaar. De opening en de prijsuitreiking werden verricht door juryvoorzitter Alexander Pechtold.

De expositie Politiek in Prent wordt georganiseerd door de Stichting Pers & Prent.

Onderwijs Bij de expositie wordt een (gratis) downloadbare les aangeboden voor leerlingen van de bovenbouw van het VMBO-gt, HAVO en VWO. Deze les kan los gebruikt worden maar ook ter voorbereiding op een bezoek aan de expositie in het Persmuseum. Leerlingen kunnen in het Persmuseum een speciaal op het thema gerichte workshop cartoontekenen volgen (vanaf 9 november, op aanvraag).

EEN REBELSE DORPSTEKENAAR Tekeningen van Kees Willemen Bekijk de webexpositie » Tekenaar Kees Willemen (1943) verbeeldt al vijftig jaar op scherpzinnige wijze het politieke leven en het universitaire milieu in Nederland. Tijdens zijn studententijd in de jaren zestig in Nijmegen, waar de linkse studentenbeweging een steeds belangrijkere rol speelt, neemt Willemen het vak van politiek tekenaar op en maakt talloze prenten voor het Nijmeegs Universiteitsblad (NUB). Vanaf 1971 is hij als vaste politiek tekenaar verbonden aan de Universiteitskrant Groningen (UK), waar hij ook nu nog bijdragen aan levert. Het oeuvre van Willemen bestaat inmiddels uit een kleine 15.000 tekeningen, vervaardigd voor diverse universiteitsbladen en uiteenlopende kranten als De Waarheid, Trouw en het Nieuwsblad van het Noorden. De tentoonstelling biedt niet alleen een keuze uit de politieke prenten die Willemen vervaardigde, maar toont ook een dwarsdoorsnede van zijn zogenoemde plattelandsimpressies voor onder meer Noorderbreedte en 't Nijsjoagertje. Bovendien is de film 'De woede van Willemen' over het leven en werk van de tekenaar te bekijken. Deze film is een productie van Remy Vlek. Dorpstekenaar De typering 'dorpstekenaar' beschouwt Kees Willemen als een soort ideologische eretitel. Het betekent voor hem altijd onder en tussen de mensen zijn waarover en waarvoor je tekent. Of het nu gaat om de kredietcrisis of de oorlog indertijd in Vietnam en het moeizaam op gang komende protest daar tegen in Nederland, Willemen wil altijd de reacties van mensen om hem heen in beeld brengen in plaats van de laatste quote van een Haagse politicus te fileren.

De collectie tekeningen en het archief van Kees Willemen zijn ondergebracht bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) in Amsterdam.

Information in English » May 27 - August 30, 2009 The exhibition Baghdad Calling/Why Mister, Why? presents a selection of the professional images that Geert van Kesteren took for Why Mister, Why? (2004) and the amateur mobile phone images he collected for Baghdad Calling (2008), images that are sent to family and friends outside the war zone by Iraqi people from inside the war zone. The exhibition reveals everyday life in the Iraq of 2006 and 2007 through the eyes of Iraqis themselves: Van Kesteren amassed hundreds of photos from the mobile phones and digital cameras of Iraqi citizens that reveal places where journalists dare not tread for reasons of personal safety. These present a sequence of exploding grenades, family parties, ethnic cleansing, dancing in the park, demolished infrastructure, and hope of better times to come. This combination and confrontation of professional and amateur photographs is intensely moving. By giving such prominence to the citizen pictures, Van Kesteren took a bold step. His own work no longer takes central place in this exhibition. The Iraqi mobile phone images give the Iraqis their own voice. Their story is as important as the photographs of Van Kesteren. www.baghdadcalling.nl www.whymisterwhy.com www.geertvankesteren.com The exhibition at the Press Museum is sponsored by:

photographs above © Geert van Kesteren photographs below © Baghdad Calling/ collection Geert van Kesteren

Politiek in Prent 2008 12 maart tot en met 10 mei 2009 De tentoonstelling 'Politiek in Prent 2008' toont de beste politieke prenten van het afgelopen jaar. In de tentoonstelling, waaraan dit jaar 28 tekenaars met ieder 6 tekeningen deelnemen, wordt speciale aandacht geschonken aan Tom Janssen. Hij is de winnaar van de Inktspotprijs 2008, de prijs voor de beste politieke tekening van het jaar. Daarnaast gaat extra aandacht uit naar de onlangs overleden tekenaar Fritz Behrendt die er vanaf de allereerste editie van Politiek in Prent bij was. 2008 staat voor veel tekenaars in het teken van uiteenlopende onderwerpen als de kredietcrisis, het rumoer rond Fitna van Wilders, dictator Mugabe van Zimbabwe, Obama en de

presidentsverkiezingen in Amerika en de arrestatie wegens het aanzetten tot haat van tekenaar Gregorius Nekschot. Gasttekenaar dit jaar is Nanne Meulendijks, bekend van haar illustraties voor onder meer NRC Handelsblad, de Volkskrant en het Algemeen Dagblad.

mini-expositie: De verbeelding aan de macht Turkse cartoonisten over persvrijheid Het Persmuseum toont van 29 januari tot en met 8 maart 2009 (verlengd tot en met 12 april!) omstreden cartoons uit Turkije. De tentoonstelling kwam tot stand in samenwerking met de Stichting Röportaj. De afgelopen jaren heeft de Turkse premier Erdogan verschillende keren cartoonisten voor de rechter gedaagd, onder andere Sefer Selvi en Musa Kart. Van hen zijn op deze mini-expositie tekeningen te zien. Alle tekeningen hebben te maken met persvrijheid. Met bijdragen van Jos Collignon, Len Munnik en Arend van Dam.

Premier Erdogan: "Als je nieuws wil maken, dan mag dat alleen binnen deze lijnen." (Cartoon van Sefer Selvi)

Waldemar Post De laatste illustrator 20 november 2008 - 8 maart 2009 Het Persmuseum toont tot en met 8 maart 2009 een overzicht van de illustraties van Waldemar Post voor de Volkskrant en HP/De Tijd. Bij de tentoonstelling verschijnt de publicatie Waldemar Post. De laatste illustrator (Uitgeverij Bas Lubberhuizen). Klik hier om te bestellen. Het werk van Waldemar Post wordt gekenmerkt door een grote voorliefde voor het portretteren van mensen uit de literaire en politieke wereld. De tekeningen vormen een weerslag van de kunst van het illustreren in Nederland in de laatste vijftig jaar. Naast de tekeningen zal in de tentoonstelling ook aandacht worden besteed aan een veel minder bekend aspect van het werk van Waldemar Post; tientallen jaren hield hij zich als art director intensief bezig met de grafische vormgeving van de Volkskrant. Waldemar Post. De laatste illustrator (onder redactie van Willem Ellenbroek, Tom Rooduijn en Liza May Post) / Prijs: € 27,50 (gebonden). In de publicatie wordt het werk van Waldemar Post vanuit verschillende invalshoeken belicht door Jan Blokker, Ben Haveman en Carel Alphenaer.

De Volkskrant heeft een korte videoreportage gemaakt over Waldemar Post, waarbij ook een deel in het Persmuseum gefilmd is. Klik hier voor de reportage. U wordt doorgelinkt naar volkskrant.tv

Bekijk de webexpositie De expositie Censuur!, (11 september - 9 november 2008) toont een keuze uit de bijzondere objecten, boeken, periodieken, pamfletten en politieke prenten uit de eigen collecties van het Persmuseum en het IISG. Thema's als het relatief tolerante Nederland van de zeventiende en achttiende eeuw, censuur op politieke en religieuze uitingen, majesteitsschennis, censuur op uitingen van alternatieve stromingen en de vervolging van politiek tekenaars komen aan de orde. Belangrijk onderdeel zijn de vormen van ontduiking en verzet tegen censuur. Bijzonder zijn de Jiddische pseudo-gebedenboekjes uit de vroege joods socialistische en anarchistische beweging in Europa (1888-1905) en de zogeheten 'Tarnschriften', kleine clandestiene Duitse brochures tegen het nationaal-socialisme (1933-1945), met omslagen en titelpagina's die de werkelijke inhoud van de geschriftjes camoufleren. Ook bijzonder is het archiefmateriaal over de Greet Hofmans-affaire (1956), die de constitutionele monarchie op haar grondvesten deed schudden. De geëxposeerde objecten tonen hoe censuur werkt en de vaak bijzonder slimme vindingen om de opgelegde censuur te ondermijnen.

De Censor, 1932 De expositie wordt georganiseerd in het kader van Amsterdam Wereld Boekenstad. De expositie wordt mede mogelijk gemaakt door: SNS Reaal Fonds, VSBfonds

De persvrijheid van Frans de Jong Vanaf 26 september is in het Persmuseum een kleine expositie te zien van het werk van de Amsterdamse grafisch kunstenaar Frans de Jong (1921). Bij de expositie wordt de door Frans Lasès gemaakte documentaire over Frans de Jong vertoond. Meer informatie over Frans de Jong »

16 mei - 31 augustus 2008 Bekijk de webexpositie De expositie 'Willem. In geuren en kleuren' toont een keuze uit de paginavullende en kleurrijke politieke tekeningen die Willem (Bernhard Willem Holtrop, 1941) sinds 2000 wekelijks vervaardigt voor HP/De Tijd. Naast de tekeningen is er ruim aandacht voor de enorme diversiteit aan kranten en tijdschriften waaraan Willem in de loop der jaren heeft meegewerkt en toont de tentoonstelling een dwarsdoorsnede van de verschillende boeken die hij de afgelopen veertig jaar in Nederland en Frankrijk heeft gepubliceerd. Tijdens de expositie zal de film 'De koele woede van Bernhard Willem Holtrop' worden vertoond, een productie uit 2007 van Cinta Forger en Walther Grotenhuis.

Al ruim veertig jaar geeft Willem vlijmscherp commentaar op een wereld vol politiek geweld, ongelijkheid, genocide en geperverteerde machthebbers. Hij maakt in de jaren zestig naam als tekenaar voor Provo, Hitweek, De Nieuwe Linie en het mede door hem opgerichte blad God, Nederland en Oranje. Beroemd en berucht is zijn tekening voor het allereerste nummer in 1966 van Koningin Juliana als raamprostituée met een prijskaartje van 5,2 miljoen gulden. In 1968 vestigt Willem zich in Parijs en gaat hij tekenen voor bladen als Hara Kiri, L'Enragé en het beroemde satirische blad Charlie Hebdo. Als het 'Oog van Willem' staat zijn werk sinds 1986 dagelijks in Libération. De totale afkeer van alles wat naar gezag en macht ruikt is er in de loop der jaren bij Willem niet minder om geworden.

Politiek in Prent 2007 14 maart - 20 april 2008 Bekijk de webexpositie » De tentoonstelling Politiek in Prent 2007, waaraan dit jaar 28 tekenaars met ieder zes tekeningen deelnemen, wordt gedomineerd door prenten van Rita Verdonk en Geert Wilders, de klimaatverandering, Irak en Afghanistan, de politieke crisis in België en de uitspraken van Máxima over de Nederlandse identiteit. Gasttekenaars dit jaar zijn Yvonne Kroese en Reinoud van Hasselt die samen het collectief WorstKeesScenario vormen. Speciale aandacht in de tentoonstelling gaat uit naar de winnaar van de Inktspotprijs, de prijs voor de beste politieke tekening van het jaar. Dit jaar ging de prijs naar TRIK (Raymond Hendriks) met een tekening over het 'einde' van België door de tegenstellingen tussen Walen en Vlamingen. Meer »

K'ranti! De Surinaamse Pers, 1774-2007 25 oktober 2007 - 2 maart 2008 Ga naar www.surinaamsepers.net » Op 10 augustus 1774 verschijnt de allereerste krant in Suriname: De Weeklyksche Woensdaagsche Surinaamse Courant (WWSC). De voorpagina van deze eersteling wordt geheel in beslag genomen door de 'Opdragt van den Uitgever', mr. Wolphert Jacob Beeldsnyder Matroos (1742-1793). Deze achttiende-eeuwse courant is het startsein voor inmiddels ruim 230 jaar Surinaamse persgeschiedenis. De Surinaamse kranten en tijdschriften waren en zijn overwegend Nederlandstalig. De honderden titels die vanaf 1774 in Paramaribo gedrukt en uitgegeven werden, weerspiegelen de maatschappelijke, politieke en culturele ontwikkelingen in Suriname. Uit een louter koloniale pers groeide een waaier aan kranten, tijdschriften en blaadjes van emancipatiebewegingen, van religieuze groepen, van etnische groepen, van ontluikende en volwassen politieke facties en belangengroepen, van vrouwen, van vakbonden en wat dies al niet meer zij. De historisch ongelijke verhoudingen tussen de diverse bevolkingsgroepen, met name tijdens de koloniale periode, hebben geleid tot een zeer divers medialandschap, waarin naast de erkende of reguliere persuitingen vele vormen van (schriftelijke) communicatie en nieuwsvoorziening ontstonden die de mediageschiedenis van Suriname zo boeiend maken.

Project Het Persmuseum heeft enige jaren geleden het project Surinaamse Pers, oorspronkelijk een initiatief van de vorig jaar overleden oud-journalist Archie Sumter, geadopteerd. Het project voorziet in historisch en journalistiek onderzoek naar deze rijke Surinaamse persgeschiedenis. Naast de tentoonstelling is er ook website www.surinaamsepers.net en verschijnt in het voorjaar van 2008 een publicatie. Oproep! Het Persmuseum wil graag in contact komen met instellingen en particulieren die Surinaamse periodieken in bezit hebben en/of weten waar die zich bevinden. Van vooral achttiende- en negentiende-eeuwse bladen ontbreken namelijk vaak vele nummers en niet zelden hele jaargangen. Het Persmuseum wil een zo compleet mogelijk overzicht van alle titels en exemplaren (en hun vindplaatsen) presenteren op de themasite www.surinaamsepers.net (online op 25 oktober 2007). Heeft u informatie, neem contact op met Angelie Sens:

Verlengd t/m 7 oktober! OUD ZEER - Tekeningen en animaties van Joep Bertrams 10 mei - 7 oktober 2007 Bekijk de webexpositie » Joep Bertrams is sinds 1989 als politiek tekenaar verbonden aan Het Parool. De jaren daarvoor is hij voornamelijk als kinderboekillustrator actief. Voor deze illustraties ontvangt hij in 1986 en 1989 het Zilveren Penseel. Joep Bertrams heeft het genre van de politieke prent de laatste jaren op bijzondere wijze vernieuwd door zijn 'bewegende tekeningen', de politieke animatiefilms die iedere vrijdag de uitzendingen van Nova op Nederland 3 besluiten. Zijn Paroolprenten worden geregeld overgenomen door buitenlandse kranten als de Herald Tribune, de New York Times, Newsweek, Le Monde en de Süddeutsche Zeitung. Tussen 1991 en 2001 verschijnt zijn werk ook in het Duitse weekblad Die Zeit. In 2001 ontvangt Bertrams de Ton Smits Penning en in 2005 wint hij de Inktspotprijs voor de beste politieke prent van het jaar met een tekening die de aanloop naar het referendum over de Europese grondwet prachtig illustreert. De tentoonstelling van het werk van Joep Bertrams is een samenwerkingsverband van het Persmuseum met het Haus der Niederlande in Münster en Het Parool. In november/december 2006 werd de tentoonstelling in een op typisch Duitse onderwerpen toegesneden vorm in het Haus der Niederlande in Münster getoond.

PRIJSVRAAG Doe mee en win!!! Beantwoord de volgende vragen en maak kans op een van de drie gesigneerde! exemplaren van het boek Oud Zeer. Mail je antwoorden voor 23 september 2007 naar o.v.v. 'prijsvraag Joep Bertrams'. Kijk hier wie de winnaars zijn » 1. Waar werd Joep Bertrams geboren? 2. Sinds welk jaar is Joep Bertrams verbonden aan Het Parool? 3. Noem drie buitenlandse kranten/bladen waar Joep Bertrams bijdragen aan heeft geleverd. 4. Met welke schrijver maakte Joep Bertrams in 1994 samen het kinderboek Een beroemde drummer? 5. Welke politicus figureert het vaakst in de tekeningen van Joep Bertrams in de tentoonstelling Oud Zeer in het Persmuseum? Bij de tentoonstelling is de gelijknamige publicatie verschenen, inclusief de DVD met een groot aantal animaties. Oud Zeer Joep Bertrams Uitgeverij Catullus Prijs: € 24,95 ISBN 9789078753049 Bestellen »

POLITIEK IN PRENT 2006 15 maart - 29 april 2007 Bekijk de webexpositie » De Mohammedcartoons, Verdonk en haar asielbeleid, de Ayaan-affaire, de inval van Israël in Libanon, de militaire missie in Uruzgan, de dreigende burgeroorlog in Irak en de Tweede-Kamerverkiezingen zijn de belangrijkste onderwerpen van de tentoonstelling 'Politiek in Prent 2006'. De jaarlijks terugkerende, reizende tentoonstelling toont de beste politieke tekeningen van het afgelopen jaar. Speciale aandacht gaat uit naar de winnaar van de Inktspotprijs, de prijs voor de beste politieke spotprent die het afgelopen jaar is gepubliceerd in de landelijke of regionale pers. Dit jaar mocht Willem (Bernhard Willem Holtrop) de prijs in ontvangst nemen. Meer » Tijdens de opening van de tentoonstelling in het Persmuseum op 15 maart 2007 werd de winnaar van de Junior Inktspotprijs bekend gemaakt. De Junior Inktspotprijs is ook de prijs voor de beste politieke tekening van het voorgaande jaar maar dan gekozen door jongeren van voortgezet onderwijs. TRIK (Raymond Hendriks) ontving de prijs voor zijn tekening 'Burgeroorlog Irak', gepubliceerd in Nieuwe Revu op 22 maart 2006. Meer »

Fiep in de krant De Parooljaren van Fiep Westendorp 16 november 2006 - 11 maart 2007 Bekijk de webexpositie » De tentoonstelling Fiep in de krant geeft met ruim honderd illustraties een mooi beeld van het tekenwerk dat Fiep Westendorp tussen 1948 en 1968 onder redactie van Wim Hora Adema maakte voor de vrouwen- en kinderpagina van Het Parool. Met haar humoristische stijl zorgde ze steeds voor een vrolijke noot bij de veelal serieuze artikelen van onder anderen Harriët Freezer, Hella Haasse en Annie M.G. Schmidt. Voor het eerst wordt nu een deel van deze originele tekeningen geëxposeerd. Centraal staan thema's die op de vrouwenpagina aan de orde kwamen, zoals de vrouw en haar uiterlijk, haar werk, het huishouden, de opvoeding, emancipatie en de relatie man-vrouw. Daarnaast zal er een ruime selectie te zien zijn van de illustraties die Fiep Westendorp maakte voor de kinderpagina; Het Parool-Junior. Hier begon de samenwerking met Annie M.G. Schmidt en Mies Bouhuys en ontstonden de legendarische figuren van Jip en Janneke en van de poezen Pim en Pom. Meer over leven en werk van Fiep Westendorp: www.fiepwestendorp.nl Tegelijk met de tentoonstelling verschijnt het boek Voor de vrouw, maar niet voor haar alléén… Fiep Westendorp in de krant. Uitgeverij Meulenhoff / € 19,90 (o.v.b.)

Wat is er allemaal voor kinderen te beleven?? Speurtochten Wat tekent Fiep eigenlijk allemaal in de krant? Wie zijn Pim en Pom? Wat ontdek je allemaal over Jip en Janneke? Maak de speurtocht en word een echte Fiep-expert!! Kinderworkshop 'Net als Fiep' Plakken, knippen, kleuren en zelf tekenen! Jip en Janneke, Pim en Pom en al die andere leuke en grappige Fiep-figuren ga je gebruiken om je eigen Fiep-pagina te maken! Deze workshop is zeer geschikt voor kinderfeestjes of voor de naschoolse opvang. Reserveren: 020-6928810 Kosten: € 3,75 per kind (incl. materiaal, wat drinken en iets lekkers) Voorleesmiddagen Gezellig luisteren naar spannende verhalen! Iedere zondag: 15.00 uur (vanaf 4 jaar) / 15.30 uur (vanaf 7 jaar) UNIEK: Op zondag 3 december, 17 december en 7 januari leest Mies Bouhuys voor!! Deelname op vertoon van toegangsbewijs Fiep-kinderhoek In de speciale Fiep-kinderhoek kun je spelletjes doen, filmpjes kijken, een boekje lezen of gewoon even lekker zitten! Uit: Het Parool, ca 1960

Tekeningen van Herman Focke 17 december 2006 - 14 januari 2007 Enkele jaren geleden schonk Herman Focke een omvangrijke en bijzondere collectie politieke tekeningen en cartoons aan het Persmuseum. Ter gelegenheid van de tachtigste verjaardag vande tekenaar en de officiële overdracht van de tekeningen toont het Persmuseum een kleine keuze uit deze bijzondere en veelzijdige collectie.

VERLENGD t/m 5 november!! INSTANT KAMA Kamagurka in het Persmuseum 1 juni - 5 november 2006 Bekijk de webexpositie » De expositie 'Instant Kama' geeft een mooi overzicht van het recente werk dat Kamagurka voor NRC Handelsblad en Vrij Nederland vervaardigde. De tentoonstelling verandert continu; de meest recente tekeningen komen via een fax uit de lucht dwarrelen en worden aan de tentoonstelling toegevoegd. De tentoonstelling bevat ook vaste onderdelen. Zo zullen levensgrote muurschilderingen, door Kamagurka speciaal voor deze tentoonstelling vervaardigd, de wanden sieren. Op een leestafel in het midden van de ruimte liggen bovendien bijzondere, unieke publicaties met nog eens honderden tekeningen en kan men genieten van muziek en een theaterregistratie. Met dank aan:

DOE MEE EN WIN Prijsvraag KAMAGURKA!! Beantwoord onderstaande vragen en maak kans op één van de drie uitgebreide boekenpakketten van Kamagurka! Kijk hier wie de winnaars zijn » Mail je antwoorden naar: NB: vergeet niet je naam, adres en e-mail te vermelden!! 1. Wat is de echte naam van Kamagurka? 2. Met wie vormt Kamagurka al ruim 20 jaar een duo? 3. Noem ten minste drie 'personages' uit de tekeningen van Kamagurka. Uiterste inzenddatum: 5 november 2006 Op dinsdag 7 november zullen de winnaars bekend worden gemaakt via www.persmuseum.nl.

Politiek in Prent 2005 6 april - 21 mei 2006 Bekijk de webexpositie >> De jaarlijks terugkerende, reizende tentoonstelling 'Politiek in prent' geeft een overzicht van de beste en meest opvallende politieke tekeningen van het voorgaande jaar. De tentoonstelling wordt dit jaar voor de 14de keer georganiseerd. Er is werk te zien van 27 tekenaars, ieder met zes prenten. Gevoel van dreiging in de samenleving, van terreur, vogelgriep, het broeikaseffect en de groeiende criminaliteit domineren de tentoonstelling. Verder is er veel aandacht voor de tsunami en orkaan Katrina, de oorlog in Irak, Intelligent Design en de EU-grondwet. Bij de tentoonstelling wordt de gelijknamige publicatie verkocht. Prijs: 15,00 euro

Inktspotprijs Joep Bertrams wint dit jaar de Inkspotprijs. De winnende tekening is de in Het Parool op 23 mei gepubliceerde spotprent over het Referendum van de Europese grondwet. Op de tekening probeert Balkenende tevergeefs de kleuter 'NL' te voeren uit het bord 'EU Grondwet'. Balkenende opent zijn mond wagenwijd, in de hoop dat het jongetje zijn voorbeeld volgt, maar deze wendt met dichtgeknepen mond zijn gezicht af. Bertrams kreeg de prijs uit handen van Tweede-Kamerlid Jan Marijnissen (SP) tijdens de opening van de tentoonstelling in het Haagse Perscentrum Nieuwspoort (t/m 20 februari) op 19 januari jongstleden. Klik op de tekening voor een animatie.

LÉÉS DIE KRANT! Dagbladaffiches 1905-2005 9 februari - 2 april 2006 Bekijk de webexpositie Van 9 februari tot en met 26 maart 2006 toont het Persmuseum in samenwerking met het IISG en het ReclameArsenaal een bijzondere keuze uit de collectie Persaffiches. Ontwerpen uit de afgelopen 100 jaar van tientallen landelijke en regionale dagbladen. Beroemde tekenaars en ontwerpers als Albert Hahn, Jan Rot, Arthur Goldsteen en Opland vervaardigden schitterende affiches waarmee de kranten meer lezers hoopten te trekken. Ruim dertig posters sieren de museumwanden, en daarnaast zal een zestigtal affiches via een beamerpresentatie worden geprojecteerd. Wanneer de kranten rond 1900 hogere inkomsten genereren door de stijgende advertentietarieven en reclamegelden heeft dit grote invloed op de professionalisering. Parallel daaraan stijgen ook de aantallen abonnees gigantisch; de krant ontwikkelt zich steeds meer als massamedium. Begrippen als verzuiling, oorlog en politieke strijd zijn belangrijke onderwerpen die zich ook in het beeld van het dagbladaffiche presenteren. De krant wordt de spiegel van de samenleving. Vooral de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw, waarin de krantenwereld door verschillende megafusies werd gekenmerkt, laten een geweldige opleving zien in de reclame die de krant voor zichzelf maakt. Met leuzen als Het Parool, léés die krant en NRC Handelsblad voor wie de nuance zoekt en beelden van onder meer kraaiende hanen en de krant die zich presenteert als huisvriend volgt elke krant zo zijn eigen weg waar het gaat om het verleiden van de lezer.

Katholiek dagblad De Tijd, 1930 ontwerp: Aronson

Altijd op de Loer Het beeld van Duitsland in de Nederlandse karikatuur, 1871-2005 14 oktober 2005 - 29 januari 2006 Na de Tweede wereldoorlog verschenen in de Nederlandse pers zeer veel anti-Duitse politieke tekeningen. Geen wonder, na vijf jaar Duitse bezetting. Maar hoe werd er naar Duitsland gekeken nadat Bismarck het in 1871 tot een eenheid had gesmeed? In de jaren 1914-1918 was Nederland officieel neutraal. Hielden de karikaturisten zich ook aan die neutraliteit? En hoe werd de periode tussen de twee oorlogen gezien? In de periode 1940-1945 werd de Nederlandse pers geheel aan banden gelegd en monddood gemaakt, maar in de illegale kranten en pamfletten verschenen desalniettemin onafhankelijke politieke tekeningen. De tentoonstelling 'Altijd op de Loer. Het beeld van Duitsland in de Nederlandse karikatuur, 1871-2005' biedt een spannend overzicht van de Nederlandse kijk op het grote buurland sedert de vestiging van het keizerrijk.

De gelijknamige publicatie, geschreven door Koos van Weringh, zal tijdens de tentoonstelling in het Persmuseum worden verkocht (ook verkrijgbaar in het Duits). De tentoonstelling was van 10 mei - 25 juni 2005 al te zien in het Haus der Niederlande in Münster.

Journalistiek in de tropen 24 juni - 2 oktober 2005 www.indische-pers.nl Bekijk de webexpositie Het Persmuseum en de kunstcommissie van het Internationaal Perscentrum Nieuwspoort in Den Haag wijden in nauwe samenwerking met elkaar een tentoonstelling aan het onderbelichte thema van 'de Nederlandstalige pers in Indië en Indonesië'. Aan de hand van Indische kranten, tijdschriften en veel fotomateriaal over de koloniale journalistiek wordt de persgeschiedenis van Nederlands-Indië, later Indonesië, in beeld gebracht. De tentoonstelling behandelt de belangrijke periode tussen 1905 en 1958. De Nederlandstalige Indische pers met bladen als de Java-Bode, De Locomotief en het Bataviaasch Nieuwsblad heeft een grote rol gespeeld in de politieke en culturele ontwikkelingen van Nederlands-Indië. Bij ontstentenis van echte politieke organen hadden de media een groot aandeel in het maatschappelijke debat over de toekomst van de koloniën. Van oorsprong 'ethische kranten', als De Locomotief, verschoten van kleur na de communistische opstanden in de jaren twintig en het rechts conservatisme onder de media werd steeds sterker. Met de Japanse bezetting, de politionele acties en de onafhankelijkheid van Indonesië komt er nog geen einde aan de geschiedenis van de Nederlandstalige Indische pers. Gecontroleerd door de Indonesische overheid blijft deze in de neo-koloniale situatie bestaan en schrijft onder meer over kwesties als Nieuw-Guinea en de RMS.

De Indische pers heeft veel markante journalisten en uitgevers voortgebracht, zoals Zentgraaff, Zaalberg en Wybrands. Ook menige journalist uit Nederland beproefde er zijn geluk. Bij de tentoonstelling verschijnt de publicatie 'Journalistiek in de tropen. De Indisch- en Indonesisch Nederlandse pers, 1850- 1958'. Meer over de publicatie Publicatie bestellen Tentoonstelling Nieuwspoort: 14 juni - 15 augustus 2005 (niet open voor publiek); van 2 - 30 septenber 2005 te bezichtigen in de Centrale Bibliotheek, Spui 68, Den Haag.

De lokale krant van Nederland Hartstochtelijk roeien tegen de stroom in 13 mei - 12 juni 2005 De lokale krant van Nederland 'Hartstochtelijk roeien tegen de stroom in' is de titel van de expositie over de lokale krant van Nederland die van 12 mei tot en met 12 juni in het Persmuseum te zien is. Ter gelegenheid van het zestigjarig bestaan van de NNP, de Nederlandse Nieuwsblad Pers, toont het Persmuseum een bijzonder overzicht van de ontwikkeling van het lokale nieuwsblad van de afgelopen zestig jaar. De plaatselijke kranten hebben een lange historie. Op de expositie is bijvoorbeeld een van de eerste nummers van de Meppeler Courant te zien. De krant, daterend uit 1846, is het oudste nog verschijnende nieuwsblad van ons land. Het accent van de tentoonstelling ligt echter op de periode na 1945. In dat jaar kwam de NNP tot stand die met name in die eerste jaren na de oorlog een belangrijke taak had met betrekking tot de papierdistributie. De nieuwsbladen die in de oorlog op last van de bezetter hun verschijning hadden moeten staken, doken na de bevrijding triomfantelijk weer op met de kop: "Hier zijn we weer!" Op de tentoonstelling is te zien hoe de lokale pers zich heeft ontwikkeld en hoe de plaatselijke journalisten soms nieuws brachten dat landelijk de aandacht trok. Bij de NNP aangesloten kranten brengen ook nieuws op de kabel en verzorgen nieuwssites - ook dat is op de expositie te zien.

Gelijktijdig met de opening van de expositie verschijnt bij uitgeverij Boom 'De Nieuwsbladpers in Nederland - Ontwikkeling van de lokale pers aan de hand van zestig jaar NNP (1945-2005)', geschreven door Jan Maarten Pekelharing.

Favorieten van Peter Van Braakensiek tot Opland 8 april - 3 mei 2005 Bekijk de webexpositie Speciaal voor Peter van Straaten toont het Persmuseum ter gelegenheid van zijn zeventigste verjaardag ruim twintig tekeningen van door hem bewonderde tekenaars uit het verleden. Grootheden als Albert Hahn, Leen Jordaan, Piet van der Hem en Jo Spier zijn vertegenwoordigd rond twee speciaal gekozen thema's: premiers en religie. De minitentoonstelling wordt afgesloten met enkele tekeningen van Van Straaten zelf.

" Leen Jordaan; Drie koningen ",

Politiek in Prent 2004 25 maart - 3 mei 2005 Bekijk de webexpositie Een overzicht van de beste politieke spotprenten van het jaar 2004. De jaarlijks terugkerende tentoonstelling 'Politiek in Prent' biedt een selectie van de meest treffende spotprenten van het voorgaande jaar. De tentoonstelling is een initiatief van de Stichting Pers & Prent en bestaat sinds 1993. Op 20 januari jongstleden werd Politiek in Prent 2004 geopend in Perscentrum Nieuwspoort in Den Haag. Op deze dag werd ook de prijs voor de beste politieke prent van 2004 (de Inktspotprijs) uitgereikt. Tom Janssen mocht de prijs in ontvangst nemen voor zijn tekening 'Genocide - Darfur' die op 14 september 2004 in Trouw verscheen. Op de tekening zijn drie gezette mannen in een zwart pak te zien die temidden van een enorme hoeveelheid uitgemergelde lijken staan. Ze dragen een aktekoffertje van respectievelijk de Verenigde Naties, de Europese Unie en de Verenigde Staten en zeggen peinzend tegen elkaar: 'Nou, genocide, genocide. Da's gelijk weer zo'n zwaar woord'. Politiek in Prent is een jaarlijks terugkerende tentoonstelling en is een initiatief van de Stichting Pers & Prent.

"Genocide - Darfur", Trouw 14 september 2004 Tekenaars die op de expositie vertegenwoordigd zullen zijn: Fritz Behrendt, Joep Bertrams, Jos Collignon, Arend van Dam, Djanko, Fokke & Sukke, Farhad Foroutanian, Teo Gootje, Tjalling Houkema, Tom Janssen, Paul Kusters, Ien van Laanen, Marijn, Frits Müller, Len Munnik, Ruben L. Oppenheimer, Pluis, Sieb Posthuma, Bas van der Schot, Peter van Straaten, Trik, Stefan Verwey, Nico Visscher, Mirjam Vissers, Berend Vonk, Willem, Siegfried Woldhek en Zak. Alle tekeningen zijn opgenomen in de catalogus 'Politiek in Prent 2004'. Prijs € 15,00

Tekeningen van Stefan verwey 28 januari - 20 maart 2005 Bekijk de webexpositie Het Persmuseum toont van 28 januari tot en met 20 maart 2005 de tekeningen van Stefan Verwey. De tentoonstelling vormt een overzicht van de literaire cartoons uit de Volkskrant en de meer politiek getinte tekeningen uit De Gelderlander van de afgelopen jaren. In ruim 200 prenten toont Verwey zijn kijk op de hedendaagse samenleving. In 1987 kreeg Stefan Verwey de Ton Smits-penning voor zijn gehele oeuvre. In 1999 en 2000 ontving hij de Inktspotprijs voor de beste politieke tekening van het jaar. Stefan Verwey tekent sinds 1966 voor de Volkskrant en sinds 1990 voor De Gelderlander. Daarnaast wordt zijn werk regelmatig in het Belgische dagblad De Standaard gepubliceerd.

'Op uw plaatsen!' Het sportjaar van Bastiaan Heus 26 november 2004 - 16 januari 2005 Bekijk de webexpositie Interview met Bastiaan Heus In een bijzonder kleurrijke tentoonstelling toont het Persmuseum vanaf 26 november sportfoto's van Bastiaan heus. Heus fotografeert sinds enkele jaren voor onder meer Het Parool, Johan, Voetbal Totaal en Sportweek. In ruim 60 foto's geeft de tentoonstelling een spetterend beeld van een bijzonder sportjaar, gezien door de ogen van Bastiaan Heus. Van zinderende actiefoto's van voetbalwedstrijden tot indrukwekkende portretten van individuele sporters, de tentoonstelling biedt het jaar in sport in velerlei gedaanten. Bastiaan Heus was als zesjarige al met zijn vader, sportfotograaf en zilveren camera-winaar Hans Heus, aanwezig bij sportwedstrijden. Later is hij via een carrière als sportinstructeur en atleet, zelf gaan fotograferen. In 2002 won hij de tweede prijs in de strijd om de Zilveren Camera in de categorie sport, nadat hij een jaar eerder op het Fotofestival Naarden had geëxposeerd met een serie portretten van sporters.

Bokser Raymond Joval Op 10 en 17 december zal Bastiaan Heus een rondleiding verzorgen door de tentoonstelling (max. 20 personen per rondleiding, op volgorde van aanmelding). Tijd: 16.30 - 17.30 uur (geldt voor beide dagen) Aanmelden via 020-6928810

BeNe Cartoon 8 oktober - 14 november 2004 Het Persmuseum toont vanaf 8 oktober 2004 in een grensoverschrijdende tentoonstelling werk van Belgische en Nederlandse politiek tekenaars. De genomineerden voor de Nederlandse Inktspotprijs en Press Cartoon Belgium dingen samen mee naar de BeNe-Cartoonprijs. De Press Cartoon Belgium wordt sinds 1999 uitgereikt en is de enige onderscheiding in België voor getekende journalistiek. Dit jaar werden 102 cartoons geselecteerd. De winnaar van de Press Cartoon Belgium 2003 is Gal (Gerard Alsteens), met een tekening, verschenen in Knack, over de grote stroomstoringen in de Verenigde Staten die voor iemand op de elektrische stoel een uitkomst bleken te zijn. De Nederlandse Inktspotprijs bestaat sinds 1994 en wordt jaarlijks in het Haagse perscentrum Nieuwspoort uitgereikt voor de beste politieke tekening van het jaar. Winnaar van de Inktspotprijs 2003 is Peter van Straaten met zijn tekening: "Mabel Wisse Smit probeerde iets te verbergen", verschenen in Vrij Nederland. Voor de tweede keer in de geschiedenis zal er dit jaar ook een gezamenlijke winnaar worden gekozen. De genomineerden voor Inktspotprijs en Press Cartoon Belgium dingen samen mee naar de BeNe prijs, waarvan de winnaar op 7 oktober 2004 tijdens de opening van de tentoonstelling in het Persmuseum bekend zal worden gemaakt. De eerste BeNe prijs werd in 2003 gewonnen door ZAK. De winnaar ontvangt een kunstwerk, ontworpen door Ever Meulen. De tentoonstelling is samengesteld in samenwerking met Stichting Pers & Prent en Press Cartoon Belgium.

BeNe Cartoonprijs 2004 klik voor een grotere afbeelding Winnaar van de BeNe Cartoonprijs 2004 is de in Brussel woonachtige tekenaar en graficus Gal(Gerard Alsteens). Zijn tekening over de toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede aan de Iraanse Shirin Ebadi is door de jury bestaande uit Marlène Kenens(Brakke Grond), Sylvain Ephimenco (Trouw) en Derk Jan Eppink (Europese Commissie) gekozen als sterkste politieke tekening van 2003 Bekijk de web-expositie Bezoekers van de webexposite konden tot 6 oktober 12.00 uur 's middags stemmen op hun favoriete tekening. Inmiddels zijn de stemmen geteld en is de winnaar van de Publieksprijs 2004 bekend. Catalogi bij BeNe Cartoon Bestel Pers in Prent PCB 2004 Bestel Politiek in Prent 2003

Van Zeep tot Soap Continuïteit en verandering in geïllustreerde vrouwentijdschriften 22 april - 26 september 2004 www.vrouwentijdschriften.nl bekijk de web-expositie Actuele informatie over vrouwentijdschriften De oogprikkelende tentoonstelling 'Van zeep tot Soap. Continuïteit en verandering in geïllustreerde vrouwentijdschriften' toont de geschiedenis van het Nederlandse vrouwentijdschrift vanaf de jaren dertig van de twintigste eeuw tot nu, met een blik op de toekomst. Verschillende thema's passeren de revue: hoe werd bijvoorbeeld het gezinsideaal voorgesteld in de jaren veertig en vijftig en op welke wijze werd, vooral sinds eind jaren zestig, seksualiteit in de verschillende vrouwentijdschriften 'aan de vrouw' gebracht? De tentoonstelling besteedt ook aandacht aan vrouwentijdschriften voor specifieke doelgroepen, aan de lezeressen en aan de abonneewerving door de jaren heen. Voorts kan de bezoeker zich terugtrekken in een leeshoek om tijdschriften van vroeger en nu in alle rust door te lezen. Maar er is meer: Nieuwe website Vanaf 21 april is de nieuwe website http://www.vrouwentijdschriften.nl/ van het Persmuseum in de lucht.

Tentoonstellingscatalogus Speciaal voor de tentoonstelling verscheen de eenmalige uitgave van het blad 'Van Zeep tot Soap'. Deze catalogus, in de vorm van een heus vrouwentijdschrift, kost € 4,95 en is in het museum te koop. U kunt de catalogus ook bestellen via de website.

De wereld van H.J.A. Hofland In 1953 betrad de jonge journalist H.J.A. Hofland voor het eerst de burelen van het Algemeen Handelsblad in Amsterdam, de krant die in 1970 met de Nieuwe Rotterdamse Courant fuseerde tot NRC Handelsblad. Ter gelegenheid van dit bijzondere jubileum van vijftig jaar schrijverschap organiseert het Persmuseum in samenwerking met NRC Handelsblad de tentoonstelling ‘De wereld van H.J.A. Hofland’. Hofland werd in 1999 door collega’s uitgeroepen tot Journalist van de twintigste eeuw. Hij schreef talloze artikelen, columns, essays en romans waaronder de klassieker Tegels lichten. Nog steeds verschijnen bijdragen van zijn hand in onder meer NRC Handelsblad en De Groene Amsterdammer. Minder bekend dan zijn journalistieke werk, maar minstens zo boeiend is de voorliefde van Hofland voor techniek. Op de tentoonstelling zal dan ook ruimschoots aandacht aan de ‘uitvinder’ en ‘maker’ Hofland worden geschonken. In het museum zal een speciale krant over Hofland, uitgegeven door NRC Handelsblad, te koop worden aangeboden.

Tekenen voor de Vrijheid Een keuze uit het werk van Fritz Behrendt 3 mei - 28 september 2003 Gedurende de afgelopen 50 jaar heeft Fritz Behrendt zijn tekentalent ingezet als wapen in de strijd tegen modiale onderdrukking en terreur. Zo'n 18.000 tekeningen zijn gepubliceerd in tientallen verschillende kranten en tijdschriften, verspreid over de hele wereld. Het zijn krachtige tekeningen die ons op humoristische wijze steeds weer een nieuwe kijk op het wereldgebeuren bieden. Het werk van Behrendt straalt, mede door de persoonlijke ervaringen van de tekenaar, een onverwoestbaar engagement uit. Niet alleen in zijn werk strijdt Behrendt tegen onrecht, oorlog, ongelijkheid en machtsmisbruik.

De laatste jaren houdt hij zich tevens actief bezig met wederopbouwprojecten. Middels een door hem zelf opgerichte stichting in zijn woonplaats Amstelveen probeert hij de leefomstandigheden van kinderen uit Screbenica te verbeteren. Bij de tentoonstelling wordt het boek Grafische Signalen verkocht waarvan de opbrengst bestemd is voor deze projecten.

Politiek in Prent 2002 Een overzicht van de beste en meest opvallende politieke spotprenten van het jaar 2002. 27 maart t/m 18 april 2003 Op de expositie zijn ruim negentig tekeningen te zien. Tal van binnen- en buitenlandse onderwerpen komen aan bod, zoals Irak, Afghanistan, het conflict Israel-PLO, de bouwfraude en de verkiezingen. Voor Nederland was 2002 vooral het jaar van Pim Fortuyn en de LPF. Een omvangrijk thema, waaraan dan ook een aparte rubriek wordt gewijd. De tentoonstelling besteedt extra aandacht aan de jonge tekenaar Bas van der Schot, die dit jaar de Inktspotprijs 2002 in ontvangst mocht nemen. Tevens is een hommage opgenomen aan Jaap Vegter, die op 14 januari jl. is overleden. Vegter tekende onder meer wekelijks een politieke strip in Vrij Nederland. De volgende tekenaars zijn in deze tentoonstelling vertegenwoordigd: Fritz Behrendt, Joep Bertrams, Jos Collignon, Arend van Dam, Djanko, Farhad Foroutanian, GAL, Teo Gootjes, Tjalling Houkema, Tom Janssen, Paul Kusters, Ien van Laanen, Frits Müller, Len Munnik, PLUIS, Sieb Posthuma, Mat Rijnders, Bas van der Schot, Peter van Straaten, Jaap Vegter, Stefan Verwey, Nico Visscher, Berend Vonk, Willem, ZAK.

De jaarlijks terugkerende tentoonstelling is een initiatief van de Stichting Pers & Prent. De catalogus "Politiek in Prent 2002" is in het museum te koop.

Politieke baasjes Politieke tekeningen van Peter van Straaten 17 november t/m 16 maart 2003

Een selectie van de politieke tekeningen die Peter van Straaten de afgelopen dertig jaar maakte voor Het Parool en Vrij Nederland. Een goede spotprent behoort zo raak en treffend te zijn dat er bij het zien ervan een onmiddellijke reactie volgt. Peter van Straaten is daar een meester in. Niet door zijn personen of onderwerpen met een krachtige heupworp onderuit te halen. Veeleer met een uitgekiend tikje dat uit balans brengt en op de lachspieren werkt. Want niets is leuker dan het zien vloeren van de schijnbaar machtigen door een lichte kieteling met de pen. De tentoonstelling kwam tot stand in samenwerking met de stichting Pers & Prent. De catalogus is te koop in het Persmuseum.

In het hol van de leeuw Parlementaire fotografie in Nederland 23 april - 23 september 2002 Het jachtterrein van de parlementair fotograaf beperkt zich niet tot de Eerste en Tweede Kamer, maar omvat het gehele politieke bedrijf, inclusief partijcongressen en verkiezingscampagnes. Sinds de Grondwet van 1815 is de Tweede Kamer toegankelijk voor de schrijvende pers. Pas in 1936 werd de eerste fotojournalist in het hol van de leeuw toegelaten. Deze primeur was weggelegd voor de Berlijnse fotograaf dr. Erich Salomon. In 1936 publiceerde Het Leven Geïllustreerd een door Salomon gemaakte serie foto's van minister-president Colijn en zijn ministers tijdens een debat in de Eerste Kamer. Door het ongeposeerde karakter van deze opnamen kregen de Nederlandse burgers voor het eerst een natuurgetrouw en onopgesmukt beeld van het politieke bedrijf. Vanaf 1937 mogen ook andere fotografen in het parlement fotograferen. De expositie toont werk van acht fotografen: Erich Salomon, Bert Verhoeff, Hans Kouwenhoven (zie foto), Michiel Sablerolle, Eddy Posthuma de Boer, Martijn Beekman, Roel Rozenburg en Werry Crone.

Hans Kouwenhoven Wim Kok bij aanvang van de Algemene Beschouwingen, september 1996.