vorige | volgende 
| Fokke & Sukke kunnen het niet alleen 
© tekening: www.foksuk.nl
© tekst: Francisco van Jole, 2003
Het Windows-tijdperk
Over duizenden jaren als wetenschappers hebben achterhaald hoe de Neanderthaler is uitgestorven en waarom de Maya-cultuur plotsklaps van de aardbodem verdween, blijft over als groot raadsel in de geschiedenis van de mensheid: hoe kon het dat tussen 1990 en 2370 na Chr. in een zo intelligente en ontwikkelde beschaving massaal de voorkeur werd gegeven aan Windows als besturingssysteem?In laboratoria worden uit opgegraven chipresten de zogenaamde personal computers gereconstrueerd en het besturingssysteem bit voor bit geïnstalleerd door specialisten die zich het oude ambacht van programmeren hebben eigen gemaakt. Ze vallen regelmatig in verbazing over de ontstellende combinatie van vernuft en onhandigheid maar het is ze zelfs na jaren nog niet gelukt een voluit werkende versie te reconstrueren.
Soms draait een systeem even maar geeft dan na een paar uur steevast de geest. Eerst dacht men dat het ging om een oud religieus ritueel vanwege een blauw scherm dat steeds verschijnt met de meest cryptische boodschappen. Maar die theorie is op den duur losgelaten. Religie bleek na de 21e eeuw nog amper voor te komen in de beschaafde wereld.
Er wordt dus naarstig doorgezocht naar devices waar het systeem om vraagt, naar onbekende apparaten die de werking verhinderen. Tot nu toe meestal tevergeefs. Gedragswetenschappers verrichten onderzoek naar waarom dezelfde taken op soms wel zevenenveertig verschillende manier uitgevoerd konden worden. Filosofen buigen zich over het wezenlijke verschil tussen 'starten' en 'herstarten' in een poging de werking te doorgronden. Een aparte school verdiept zich in het mysterie van de 'onbekende fout' die zo vaak optreedt dat het een raadsel is hoe die onbekend kon blijven.
Een omstreden theoretische verklaring voor de populariteit van het krakkemikkige systeem is die van de ingebouwde overlevingsstrategie. De gebruikers waren weliswaar bovengemiddeld intelligente personen maar met een lawine aan ondoorgrondelijke boodschappen en instructies werd bij hen een gevoel van domheid geïmplementeerd. Daarom durfde niemand over te stappen op andere, betere systemen: Windows zelf gaf ze het gevoel dat ze daar te dom voor waren. De meeste wetenschappers achten die verklaring onwaarschijnlijk.
Francisco van Jole is journalist